Monumentenraad Kampen
Onafhankelijk adviesorgaan

Nieuws en columns

 

Bezuinig niet op Open Monumentendag

Bezuinig niet op Open Monumentendag

Donderdag 17 oktober 2019 vergadert de gemeenteraad Kampen over de voorgenomen bezuinigingen. Bezuinigingen die de hele Kamper samenleving/gemeenschap raken.

De Monumentenraad adviseert om niet in te stemmen met het voorstel om Open Monumentendag vanaf 2022 af te schaffen. In het voorstel ‘verlagen werkbudget monumentenzorg’ staat een voorstel om vanaf 2022 de post voor het organiseren van de Open Monumentendag Kampen af te schaffen. Dit is voor de Monumentenraad onbegrijpelijk.

Open Monumentendag is immers hét middel om draagvlak en aandacht te creëren voor de historie van Kampen! Het trekt bezoekers van binnen en buiten de gemeentegrenzen en gaat véél verder dan de gebouwde binnenstad. Een grote groep vrijwilligers zette zich dit jaar kosteloos in om 43 monumentale objecten open te stellen. Al deze monumenten die gratis bezocht konden worden, weerspiegelen ons rijke nautische verleden én al het erfgoed wordt één keer per jaar, in gezamenlijkheid, in de schijnwerpers gezet. Het wegstrepen van dit werkbudget raakt veel Kampenaren in hun hart.

Column door Hilde van Werven

Column door Hilde van Werven

Mei 2019: Bewustwording. Dat we leven in een prachtige monumentale stad, dat weten we allemaal wel ergens. Maar voelen we het ook nog en zien we de echte schoonheid? Voor mij is een trigger de start van het toeristenseizoen. Veel toeristen van heinde en ver zoals China, Frankrijk, Duitsland en Oostenrijk komen veelal met de boot een eendaags-bezoek brengen aan onze levendige Hanzestad. Zij wandelen door stegen, over pleinen en door het Stadspark. Je herkent ze vaak aan hun rustige manier van lopen, de camera stand-by en hun gemakkelijk lopende schoenen. En deze toeristen wijzen mij, omdat ze er zijn, weer op het bijzondere erfgoed van Kampen.

Als een kind zo nieuwsgierig en onbevangen beleven zij ons Kampen. Zij praten met verwondering over de vele gebouwen uit voorgaande eeuwen, waaronder ook de overgebleven stadspoort aan de Cellebroedersweg. Dat dit echt bijzonder erfgoed is, valt me altijd weer extra op als ik de vele toeristen zie, die de tijd nemen om een plaatje te schieten van deze bijzondere poort. En omdat ik de poort elke dag zie, lijkt het bijzondere wel gewoon te worden. Juist door de steeds groter wordende stroom van toeristen die een bezoek aan Kampen brengt en de vele mensen die verwonderd stil staan bij deze schoonheden, word ik ook weer extra bewust.

Dan zet ik m’n andere bril op en loop weer even rond als toerist in eigen stad. Dan neem ik de tijd en kijk omhoog én naar de details. Dan verbaas ik mij over de schoonheid ervan, dan verwonder ik mij over het verhaal dat daarachter schuil gaat, dan voel ik mij weer even kind. En dan denk ik, hoe gaaf zou het zijn als we onze eigen kinderen vaker de kans gunnen om de schoonheid en de oude verhalen van hun eigen stad te kennen en te koesteren. Ik zou het daarom wel heel waardevol vinden als we als hartelijke Hanzestad werk maken van erfgoededucatie voor kinderen. Dat ze op en om onze torens, in en achter oude gevels het verhaal van hun eigen stad en hun Hanze-identiteit kunnen ontdekken.

Column door Cees Spanjer

Column door Cees Spanjer

Jan. 2019 Stichting Stadsherstel Kampen (SSK) is opgericht in 1983 met als doelstelling het behoud en waar mogelijk restauratie van monumentale panden in de binnenstad van Kampen. Met heel veel enthousiasme en gevoel voor onze fantastische monumentale binnenstad werden restauraties en renovaties ter hand genomen. De kleine bronzen plaquettes aan de gevels, van de door Stadsherstel herstelde panden, zijn de stille getuigen van de enorme inspanningen die de diverse besturen in de achter ons liggende periode hebben ondernomen om al deze panden te behouden voor de generaties na ons.

Prachtige prestaties die geleverd zijn. Niet alleen door de SSK, maar ook door de inzet en aandacht van de landelijke en plaatselijke overheid. Met name de inzet van restauratiesubsidies en belastingmaatregelen hebben bijgedragen aan het behaalde resultaat.De tijd staat, gelukkig maar, niet stil. Mede dankzij de inzet van onder andere de SSK zijn in Kampen gelukkig nog veel plekken te vinden waar het lijkt of de tijd heeft stilgestaan. De schitterende panden, de poorten, de muurreclame's, gevelstenen e.d. zijn de stille getuigen van een roemrijk en ambachtelijk verleden. De toekomst van al dit waardevols is echter onzeker.

Nu de landelijke overheid zijn faciliterende rol achterwege laat, zien we dat bij de plaatselijke overheid het behoud van het beschermd stadsgezicht onder druk komt te staan door bezuinigingen, economische- en politieke keuzes. Het heeft het er alle schijn van dat het historisch besef bij de plaatselijke overheid drastisch afneemt. Het herstel van panden in het verleden was een grote opgave. Het behoud van het erfgoed is een nog grotere opgave. Samen met de Monumentenraad zien we deze opgaven als een spannende uitdaging voor de toekomst.

Als gevolg van het bovenstaande dreigen er uiteindelijk besluiten genomen te worden die niet gebaseerd zijn op enig historisch besef, maar enkel genomen zijn vanuit financiële afwegingen. De weg van de minste weerstand ligt hierbij op de loer. Het slopen van historisch, beeldbepalend of industrieel erfgoed wist niet alleen de sporen van ons verleden uit, maar is evenmin een duurzame werkwijze. Het is daarom aan ons om, gevraagd en ongevraagd, het College van B&W advies te dienen. Want, zoals de vorige columnist dit zo passend omschreef: je mist iets pas als je het niet meer hebt.

Column Roelof Tiede Oost

Column Roelof Tiede Oost

November 2017 In 1995 vonden straatmakers 75 gouden en 37 zilveren munten in de bodem van het eiland Urk. In de vondst zaten munten uit negen verschillende landen die geslagen zijn tussen 1413 en 1621. Op 19 stuks van de gouden munten stond een kogge afgebeeld. De kogge was in die periode een belangrijk vrachtschip wat veel werd gebruikt door de Hanze. Het laadvermogen lag tussen rond de 220 ton en de lengte was zo’n 30 meter. Zowel in de Oost- en Noordzee als in de Middellandse zee drong het scheepstype door. Omdat het zo’n belangrijk handelsvaartuig was werd het dus kennelijk ook veel op het betaalmiddel afgebeeld. Eén gouden Portugese munt, een 4 Cruzados van rond 1600, was de zeldzaamste die tussen de munten van de vondst zat. Hier zijn er drie (!) van bekend op de hele wereld. Jammer genoeg werd deze munt door de gemeente Urk voor 19.000 gulden aan een Portugese verzamelaar verkocht. Dit zeldzame cultuurgoed is dus verdwenen naar elders.

In 2012 werd in de bodem van de IJssel bij Kampen een gaaf bewaard gebleven Kogge uit de eerste helft van de 15e eeuw gevonden. De kogge werd in 2016 op een ponton gezet waarmee het schip naar de Bataviawerf in Lelystad is vervoerd voor conservering. In de loop der tijd zijn er veel wrakken van koggen gevonden. Echter er zijn er maar twee die het gebracht hebben tot een museale opstelling. Een kogge die in 1962 is gevonden bij Bremen en die in 2000 is gevonden bij Doel in België. De derde (!) en meest gave is gevonden bij Kampen. Het zou toch jammer zijn als een dergelijk zeldzaam stuk cultuurgoed zou verdwijnen naar elders. Ik kan me dan ook toch niet voorstellen dat Kampen dezelfde fout zou maken als het gemeentebestuur van Urk. Je mist iets pas als je het niet meer hebt!